Föstudagur, 2 įgśst, 2002
Umhverfi og erfšir

BBC birti ķ dag grein um aš vķsindamenn hefšu sżnt tengsl milli virkni įkvešins gens og andfélagslegrar hegšunar. Mér finnst fréttin ansi mekrileg, en blóšžrżstingurinn hjį Įgśsti viršist eitthvaš hafa hękkaš viš lestur greinarinnar.

Ef greinin er lesin vel, žį mį sjį aš vķsindamenn segjast ekki vera bśnir aš finna neitt glępagen, ašeins tengsl milli hegšunar og žessa erfšavķsis, auk įkvešinna umhverfisžįtta.

Mig langar til žess aš benda į eitt. Žaš er mjög sjaldan sem bein og einangruš orsakatengsl eru į milli virkni einhvers eins gens og įkvešins sjśkdóms eša hegšunar. Umhverfisįhrif vega oft mjög žungt į vogarskįlum um žaš hvort aš einstaklingur fįi sjśkdóm, hvort sem sjśkdómsgen er til stašar eša ekki. Sem dęmi mį nefna aš žaš er til genetķskur veikleiki sem veldur žvķ aš fólki er hętt viš aš fį lungnažembu. En žeir sem hafa žessa stökkbreytingu fį ekki lungnažembu nema žeir reyki, en žį eru lķkurnar į žvķ aš einstaklingurinn fįi lungnažembu margfaldar mišaš viš reykingamann sem ekki hefur stökkbreytinguna. Frįleitt vęri aš halda žvķ fram aš žetta gen vęri ekki svokallaš "lungnažembugen".

Ég į reyndar eftir aš lesa sjįlfa vķsindagreinina um įšurnefnda rannsókn, en ef rétt er fariš meš stašreyndir ķ grein BBC, žį finnst mér ekki nema sjįlfsagt af vķsindamönnum aš halda žvķ fram aš žeir hafi fundiš gen sem eigi žįtt ķ andfélagslegri hegšun. Uppfinning žeirra śtskżrir einfaldlega į lķffręšilegan hįtt einn žįtt žess aš žaš bregšist ekki allir eins viš sömu ašstęšum.

Hins vegar finnst mér fįrįnlegt aš ętla aš fara aš žróa lyf sem mešferš gegn glępum. Vestręnu samfélagi hęttir of mikiš til žess aš finna patentlausnir į öllum hlutum, og nś er veriš aš gefa žaš ķ skyn aš unnt sé aš bśa til pillu til žess aš berjast viš glępi.

Ég held lķka aš žaš sé lķklegt aš til žess aš lyfiš eigi aš virka verši neysla žess aš eiga sér staš į sama tķma og slęma mešferšin ķ uppeldinu, til žess aš móta heilastövarnar rétt. Į hinn bóginn er möguleiki aš lyf sem örvar virkni umrędds gens geti hjįlpaš fólki sem er ekki endilega glępamenn, en į viš hegšunarvandamįl aš strķša.

Mig langar lķka örlķtiš til žess aš benda į lķklega skżringu žess aš vķsindamennirnir ķ Kings College skelltu žessum lyfjahugmyndum į boršiš. Mįliš er aš žaš er mikil pressa į lķffręšinga aš sżna fram į aš rannsóknir žeirra hafi praktķskt gildi, til žess aš einhver vilji fjįrmagna žęr. Vegna žessarar pressu byrja mjög margar vķsindagreinar į žvķ aš telja upp hvaša sjśkdómar gętu stafaš af hinu og žessu sem veriš er aš rannsaka. Žó aš sumir séu į žvķ aš rannsóknir eigi aš vera praktķskar, žį er žetta eitt dęmi um žaš aš vķsindamenn ganga of langt ķ aš finna praktķskar afleišingar uppgötvana sinna.

Žaš góša viš žessi orš vķsindamannanna er žó žaš aš žaš vekur fólk til umhugsunar um hluti sem žaš hefši kannski ekki velt fyrir sér ella....

Posted by erna at 08:58 EH